İman, İslam’ın temel direği olup, Allah’a ve O’nun bildirdiği hakikatlere kesin bir şekilde inanmayı ifade eder. Kur’an-ı Kerim’de iman sahipleri hakkında şu şekilde buyrulmaktadır:
"İman edenler, Allah’a, peygamberlerine ve kitabına inanırlar. Onlar, Allah’a yönelmiş kimselerdir." (Bakara, 2/285)
İman, kalpte yerleşen ve dil ile ikrar edilen bir inançtır. İslam’da iman, yalnızca zihinsel bir kabul değil, aynı zamanda hayatın tüm alanlarına yansıyan bir teslimiyettir.
İslam’da iman, altı temel esasa dayanır. Bunlar, Allah’a iman, meleklere iman, kitaplara iman, peygamberlere iman, ahiret gününe iman ve kadere iman olarak sıralanır. Peygamber Efendimiz (s.a.v.), Cebrail (a.s.) ile yaptığı meşhur iman hadisesinde, imanı şu şekilde tarif etmiştir:
"İman, Allah’a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, ahiret gününe ve kadere iman etmendir." (Müslim)
Her bir iman esası, İslam inancının temel taşlarından biridir ve Müslümanların itikadını oluşturur.
Allah’a iman, İslam’ın en temel inancı olup, O’nun varlığına ve birliğine kesin bir şekilde inanmayı ifade eder. Bu iman, Allah’ın hiçbir ortağının, benzerinin ve yardımcısının olmadığına inanmayı da kapsar. Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyrulmuştur:
"Allah, O’ndan başka ilah olmayandır. O, diridir, kayyumdur." (Bakara, 2/255)
Allah’a iman, O’nun zatını, sıfatlarını ve isimlerini kabul etmekle birlikte, yalnızca O’na ibadet etmeyi de gerektirir.
Melekler, Allah’ın emirlerini yerine getiren, nurdan yaratılmış varlıklardır. Onlar, insanlardan farklı olarak yemez, içmez ve günah işlemezler. Meleklere iman, İslam’ın temel unsurlarından biridir.
Meleklerden bazıları ve görevleri şunlardır:
Kur’an-ı Kerim’de meleklere iman hakkında şöyle buyrulmaktadır:
"Kim Allah’a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine ve ahiret gününe inanmazsa, şüphesiz o, derin bir sapıklığa düşmüştür." (Nisa, 4/136)
Allah, insanlara yol göstermek için peygamberler aracılığıyla kutsal kitaplar göndermiştir. Kitaplara iman, Allah’ın indirdiği tüm ilahi kitapları tasdik etmeyi gerektirir. İslam’a göre kutsal kitaplar şunlardır:
Müslümanlar, önceki kitapların tahrif edildiğine inanır ve Kur’an-ı Kerim’in kıyamete kadar geçerli olduğunu kabul ederler.
Allah, insanlara doğru yolu göstermek için peygamberler göndermiştir. Peygamberlere iman, onların Allah tarafından görevlendirildiğini ve insanlara ilahi emirleri ilettiklerini kabul etmektir.
Kur’an-ı Kerim’de peygamberlere iman hakkında şöyle buyrulmaktadır:
"Biz, her ümmete, ‘Allah’a kulluk edin ve tağuttan sakının’ diyen bir peygamber gönderdik." (Nahl, 16/36)
İslam’a göre, peygamberler masumdur ve Allah’tan aldıkları vahyi eksiksiz bir şekilde insanlara iletirler. Peygamber Efendimiz (s.a.v.), son peygamber olup, O’nun getirdiği mesaj kıyamete kadar geçerlidir.
Ahiret hayatı, dünya hayatının sona ermesinden sonra başlayacak olan sonsuz hayattır. Ahirete iman, ölümden sonra dirilişi, hesap gününü, cennet ve cehennemin varlığını kabul etmeyi gerektirir. Kur’an-ı Kerim’de ahiret hakkında şöyle buyrulmaktadır:
"Her nefis ölümü tadacaktır. Sonunda bize döndürüleceksiniz." (Ankebut, 29/57)
Ahiret gününe iman, Müslümanları sorumlu bir hayat yaşamaya teşvik eder ve ahlaki davranışlarını düzenler.
Kader, Allah’ın olmuş ve olacak her şeyi önceden bilmesi ve takdir etmesidir. Kaza ise bu olayların zamanı geldiğinde gerçekleşmesidir. Kadere iman, insanın iradesinin var olduğunu ancak her şeyin Allah’ın bilgisi dâhilinde olduğunu kabul etmeyi gerektirir.
Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyrulmaktadır:
"Şüphesiz biz her şeyi bir ölçüye göre yarattık." (Kamer, 54/49)
Kadere iman, insanın hayatındaki olayları daha bilinçli ve sabırlı karşılamasını sağlar ve tevekkül anlayışını güçlendirir.
İman esasları, bir Müslümanın inancını şekillendiren temel kurallardır. Allah’a, meleklere, kitaplara, peygamberlere, ahiret gününe ve kadere iman etmek, İslam’ın inanç sisteminin temel taşlarını oluşturur. Bu esaslar, bir Müslümanın hayatını yönlendiren ve inancını güçlendiren unsurlardır.
İmanın altı şartı nelerdir?
Meleklere iman neden önemlidir? Meleklere iman, Allah’ın emirlerini yerine getiren varlıkları kabul etmek ve ilahi düzene inanmak anlamına gelir.
İslam’a göre kutsal kitaplar nelerdir? Tevrat, Zebur, İncil ve Kur’an-ı Kerim’dir. Ancak, önceki kitapların tahrif edildiğine inanılır ve son ilahi kitap Kur’an olarak kabul edilir.
Kadere iman insanın iradesini yok eder mi? Hayır, insanın özgür iradesi vardır. Ancak, tüm olaylar Allah’ın bilgisi dâhilinde gerçekleşir.
Ahiret hayatına iman neden gereklidir? Ahiret hayatına iman, insanların dünyada sorumlu bir yaşam sürmesini ve iyi ameller işlemesini teşvik eder.